Geen bezoek, geen bloemen

Afgelopen week vond ik mijn kat dood in de tuin. Hij kwam niet binnen na zijn nachtelijke uitstapje. Ik liep de tuin in om te kijken of ‘ie ergens op een dak van een schuur zat, toen ik hem zag liggen. Beste verdrietig, want hij was nog niet zo heel oud en ik ben best aan hem gehecht. Ik schoot gelijk in de praktische oplossingen. Een collega een berichtje sturen met de mededeling dat ik later kwam op de vergadering. De kat afgeven bij de dierenarts voor crematie (moest meteen, want het zou die dag 25 graden worden). Nadat ik de kat had weggebracht snel door naar werk, waar verschillende mensen mij meelevend aanspraken. En toen weer door met de orde van de dag.
Ik heb in mijn leven al veel huisdieren verloren. En ook veel mensen die heel dichtbij stonden. Ik ben ervaren in het rouwen, kun je wel zeggen. En hoe verdrietig het ook altijd is als er iemand sterft, het leven gaan ook altijd gewoon door. En dat is maar goed ook. Stel je voor dat we alleen maar aandacht hadden voor al dat verdriet en leed dat gepaard gaat met een overlijden. Dat zou je toch niet overleven! Maar gelukkig komen er bij een sterfgeval ook allerlei mooie herinneringen boven, dankbaarheid, troost van anderen. Zelfs bij het overlijden van een kat. Geen bezoek, geen bloemen, geen rouwkaart, maar wel: lieve woorden, berichtjes en mensen die een kaarsje opsteken voor het beestje.
De dag erna zat ik in het crematorium voor de uitvaart van de moeder van een vriendin van mij. De zaal zat vol met mensen die haar moeder gekend hadden, of mensen die alleen een familielid kenden, zoals ik. Verdriet om de overledene had ik niet. Wel medeleven met mijn vriendin, ik was ook vooral daar om haar te steunen. Ongemerkt gleden mijn gedachten af naar al die andere keren dat ik bij een uitvaart ben geweest. Als gast, maar ook als organisator. Ik heb al zoveel dierbaren verloren, zowel mensen als dieren. Het went nooit, maar je wordt er wat handiger in.
Dierbaren verliezen kun je dus blijkbaar leren. Je herkent je emotie beter, je weet ongeveer wat er komen gaat. Je weet wat troost biedt. En van lieverlee ga je beseffen dat het erbij hoort. Rouw is de keerzijde van liefde. Alle mensen (en dieren) gaan een keer dood.
Hoe doe je dat nou, rouwen? Dat is natuurlijk voor iedereen verschillend, maar vaak helpen rituelen bij de verwerking van het verdriet. Met rituelen geef je vorm aan je verdriet, en maakt het daarmee hanteerbaar. Herdenken, herinneren, vieren. Ik ben een aantal jaar samen met mijn broer op geboorte- en sterfdagen van onze ouders uit eten gegaan. Gewoon even stil staan bij de mensen die er niet meer zijn, maar waarvan je veel hebt gehouden. Herdenken verzacht het verdriet en houdt de herinnering levend.
Voor mijn kat heb ik een klein ritueel gedaan voordat ik hem naar de dierenarts bracht. De komende tijd brandt er een kaarsje voor hem in mijn woonkamer. En steeds als ik de foto’s zie, zal ik terugdenken aan hem. Af en toe krijg ik een lief berichtje van iemand die meeleeft. Dan sta ik even stil bij mijn kat. En daarna gaat het leven weer door…