Je eigen gebruiksaanwijzing

Onlangs volgde ik een training en daar sprak de trainer over je eigen gebruiksaanwijzing. Steeds als hij een eerste gesprek had met een nieuwe coachings-klant vroeg hij na het aanhoren van het probleem: ‘Heb je je gebruiksaanwijzing bij je?’. Geen verrassing dat iedereen met ‘nee’ antwoordde. Mijn medecursisten en ik vonden het een grappig verhaal en misschien wel bruikbaar. Immers, als je geen gebruiksaanwijzing hebt, dan moet je, samen met je coach, zoeken naar hoe je het probleem het beste kunt oplossen.

Thuisgekomen overdacht ik nog eens wat ik allemaal had geleerd in de training. Het voorbeeld van de gebruiksaanwijzing stond nog helder op mijn netvlies. En ik begon te fantaseren: hoe handig zou het zijn als we als mens allemaal onze eigen gebruiksaanwijzing zouden hebben? Net als de gebruiksaanwijzing die je krijgt bij aanschaf van apparaten zoals een wasmachine of televisie. Daar staat keurig in wat je moet doen bij welk probleem. Zou ik mijn eigen gebruiksaanwijzing kunnen maken? Ik weet zo al een paar ‘regels’ die voor mij gelden: Als ik weinig slaap, heb ik te weinig energie. Ben ik eind van de ochtend wat kortaf, dan moet ik wat eten want last van een lage bloedsuikerspiegel. En onrust in mijn hoofd kan ik het beste kwijtraken door lekker intensief sporten.
Nu heb ik al aardig wat zelfonderzoek achter de rug, diverse opleidingen en reflectie. En van het menselijk lichaam weet ik ook wel hoe het werkt en wat je beste wel en niet kunt doen voor je gezondheid. Ik weet hoe ik mijn leven moet inrichten om me optimaal in balans en tevreden te voelen.
Maar van sommige dingen snap ik nog steeds niet hoe ze werken. Emotionele reacties bijvoorbeeld. Dat ik geraakt wordt door iets en niet snap hoe dat precies komt. Om dat soort zaken te begrijpen, moet ik wat dieper in mijn onbewuste en mijn herinneringen duiken, omdat gedrag nu eenmaal niet logisch te verklaren is. De klanten die in mijn praktijk komen kan ik vaak wel een stuk op weg helpen in de richting van hun eigen gebruiksaanwijzing. Door zaken uit te zoeken, komen we bij de bron van hoe iets werkt en dan kan diegene daar in het vervolg anders mee omgaan. Maar een complete gebruiksaanwijzing, dat is nog niet zo makkelijk!

Dat komt doordat ons brein een andere logica heeft dan wij met ons verstand denken. We reageren vaak op een manier die we niet logisch kunnen verklaren. En dat is dan weer logisch als je weet dat ons ‘oerbrein’ een groot deel van ons gedrag stuurt. Dat oerbrein delen we met andere levende wezens en daar bevinden zich vooral de oer-reacties als vluchten, vechten of bevriezen. Tevens liggen daar onbewuste zaken als herinneringen en emoties opgeslagen. Met onze verstand-logica kunnen we dat niet altijd doorgronden.

Het zou dus goed zijn om, naast een logische studie van hoe ons lichaam werkt, ons meer te verdiepen in het oerbrein. Met die kennis kunnen we beter ons gedrag herkennen, begrijpen en een beetje sturen. Feitelijk schrijf je je eigen gebruiksaanwijzing zelf gedurende je leven, omdat je jezelf steeds beter leert kennen. Ik vind het zelf leuk om mijn eigen gebruiksaanwijzing te maken en help ook anderen hiermee graag op weg. Maar zo gedetailleerd en eenduidig als de handleiding van mijn wasmachine zal het wel nooit worden. Daarvoor zitten wij mensen te complex in elkaar.